لوله ابزاری است برای انتقال جریان آب و گاز و سایر مایعات که شکل ظاهری آن شبیه به استوانهی توخالی است. از لوله برای انتقال منظم جریان سیّال استفاده میشود. لولهکشی در صنایع پالایشگاهی، نیروگاهها، انتقال آب و فاضلاب، سیستمها و تاسیسات سرمایشی و گرمایشی و مواردی از این قبیل استفاده میشود. در این مقاله قرار است به طور کامل در مورد کاربرد لوله، انواع آن، فرآیند تولید لوله و غیره صحبت کنیم.
لولهها به صورت کلی با قطر خارجی، ضخامت دیوارهی لوله و شاخص تعیین میشوند. برای اندازهگیری قطر داخلی لوله، باید ابتدا قطر خارجی لوله و ضخامت آن را به دست آورد.
لولهها، از متریال و جنسهای مختلفی تولید میشوند. فلز، آلیاژ، سرامیک، فایبرگلاس، بتن و پلاستیک از عمدهترین جنسهای انواع لوله هستند. انتخاب نوع و جنس لوله برای مصرفکنندگان باید با توجه به پروژهی مورد نظر صورت پذیرد. انتخاب جنس لوله به عوامل مختلفی از جمله طراحی فشار و دما، هزینهها و موارد دیگری بستگی خواهد داشت.
از لحاظ طولی، لولهها دارای ابعاد مختلفی هستند که با توجه به نوع کاربرد، از لولههای بلند یا لولههای کوتاه استفاده میشود. موارد متعددی هستند که برای انتخاب لوله در یک سیستم انتقال سیّال در نظر گرفته میشوند. این موارد عبارتند از:
دبی و فشار سیال
نوع و میزان خورندگی سیال
شرایط آب و هوایی محیط
محل قرارگیری لوله (روکار یا توکار بودن لوله)
میزان ارتعاشات موجود در سیستم لولهکشی
به صورت کلی، دو استاندارد برای تعیین ضخامت لوله وجود دارد:
شرایط طراحی دقیق موجود در سیستم (این روش، غالباً برای لولههای انتقالدهندهی سیّالات گرانقیمت است و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست)
استاندارد فلنج (این روش نسبت به روش قبلی محافظهکارانهتر است و بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. دلیل اصلی انتخاب این روش، تعمیمدادن کلاس لولهکشی برای طراحیهای مختلف با متریال مشابه است.)
لولهها با توجه به جنسهای متنوع در انواع مختلفی تقسیم بندی میشوند. هر کدام از لولهها با توجه به ویژگیهایی که دارند، دارای کاربردهای مختلفی در صنعت و ساختمان سازی هستند.
و مواردی از این قبیل هستند. به صورت کلی، انواع لولهها عبارتند از:
لولههای پلاستیکی
لولههای پلاستیکی، شامل لولههای سبز و قطعات همسان هستند که مزایای زیادی دارند:
استحکام بالا
عمر بسیار زیاد
عدم پوسیدگی
قدرت تحمل فشار بالا
نصب آسان و بهداشتیبودن
اما این لولهها، فارغ از مزایایی که دارند، دارای معایبی هم هستند، تحمل پایین در برابر گرما و همچنین انعطاف و خمش کم از جمله معایب لولههای پلاستیکی هستند
کاربردهای لوله گازی
قابل استفاده در پالایشگاه های نفتی
کارخانه های پتروشیمی
انواع سوله های صنعتی
کارخانه های کوچک و بزرگ برای انتقال گاز
لوله گالوانیزه
لوله گالوانیزه
لولههای گالوانیزه یکی از پُرکاربردترین لولههای مورد استفاده در صنعت هستند که از جنس فولاد نرماند و با فلز روی (Zinc) آبکاری شدهاند. این نوع لوله به دلیل مقاومت در برابر خوردگی، زنگزدگی و اسیدها، کاربردهای بسیار متنوعی دارند.
از لولههای گالوانیزه در لوازم بهداشتی، انتقال آب و گاز در گلخانهها، تهویهی هوا و تخلیهی فاضلاب استفاده میشود. این لولهها به صورت کلی به دو دستهی لولهی گالواینزهی آهنی و لولهی گالوانیزهی فولادی تقسیمبندی میشوند.
لولهی گالوانیزهی آهنی را میتوان از رنگ خاکستری و تیرهشان تشخیص داد که به دو نوع سبک و متوسط تقسیمبندی میشوند و جنس آنها از آهن سفید نوردشده است.
از لولهی گالوانیزهی فولادی برای تهویه و همچنین تخلیهی فاضلاب ساختمانها استفاده میشود. از آن جایی که این نوع لوله از جنس فولاد نرم است، در زمان ساخت، برای افزایش مقاومت، آن را در یک وان پُر از فلز روی مذاب غوطهور کرده تا عمل گالوانیزاسیون لوله انجام پذیرد. در مقالهای جداگانه در مورد «لوله گالوانیزه چیست؛ کاربرد و ویژگی های آن» صحبت کردیم.
کاربردهای لوله گالوانیزه
لوله های آبرسانی در ساخت و ساز
سیستم آبیاری
ساخت تصفیه خانه
سیستم های تهویه
لوله مانیسمان
لوله-مانیسمان
برای بسیاری از افراد سوال است که «لولهی مانیسمان چیست؟» همان طور که پیشتر اشاره شد، منظور از لولهی مانیسمان، لولهی بدون درز و جوشخوردگی است. لولههای مانیسمان به صورت کلی به دو نوع «مانیسمان رده 40» و « مانیسمان رده 80» تقسیمبندی میشوند. منظور از رده در لولهی مانیسمان، ضخامت دیوارهی لوله است. لولهی مانیسمان رده 40 از لحاظ وزن، قیمت، انتقال مواد و همچنین استحکام و مقاومت با لولهی رده 80 متفاوت است.
لولههای مانیسمان رده ۸۰ و رده ۴۰ از لحاظ قطر خارجی شبیه به هم هستند، اما از نظر قطر داخلی متفاوتند. این در حالی است که لولهی مانیسمان رده ۸۰ ضخیم و مقاومتر از رده 40 است. لولهی رده 80 برای مکانهایی که به فشار و دمای بالا نیاز است، بیشترین کاربرد را دارد.
کاربردهای لوله مانیسمان
انتقال نفت و گاز
صنایع پالایشگاهی و شرکتهای پتروشیمی
مبدلهای حرارتی و گرمایی
عایق کردن کابلهای فشار قوی برق
آبرسانی برای امور کشاورزی
پروفیل است که به دلیل دارابودن ویژگیهایی مانند مقاومت، جوشپذیری، فرمپذیری و قابلیت آبکاری، استفادهی گستردهای در صنایع خودروسازی، مبلمان، لوازم خانگی و دوچرخهسازی دارد. اگر میخواهید با لوله مبلی، کاربرد و ویژگی این محصول آشنا شوید، میتوانید مطلب «لوله مبلی چیست؛ کاربرد و ویژگی آن» را در سایت بخوانید.
کاربردهای لوله مبلی
قابل استفاده در انواع وسایل آشپزخانه
صنعت هواپیماسازی
صنعت اتومبیلسازی
قسمتهایی از قطعات که در معرض خوردگی و رطوبت هستند.
ساخت انواع کانتینر
لوله جدار چاه
لوله-جدار-چاه
همان طور که از اسم آن مشخص است، برای جلوگیری از ریزش دیوارههای چاه استفاده میشود و نوع انتخابی آن، تاثیر زیادی روی میزان خروجی آب دارد. با توجه به شیار و فضای موجود بین این لولهها، استفاده از آنها متفاوت است. لولهی جدار چاه دوام زیادی دارد و با ویژگیهای متفاوتی که دارد، میتواند تاثیر زیادی روی استفاده از آب خروجی چاه داشته باشد.
شیارهای موجود در لولهی جدار چاه، به صورت قوسیشکل است و همین موضوع باعث میشود که از مسدودشدن توسط خاک، جلوگیری کند. علاوه بر این، فضای باز موجود در این لوله باعث خروج بهتر آب شده و آب چاه، اُفت نخواهد کرد. در مقالهای جداگانه در مورد «لوله جدار چاه چیست» به صورت جداگانه صحبت کردیم.
کاربرد و ویژگی لوله جدار چاه
مقاومت و ماندگاری بیشتری نسبت به نمونههای بدون شیار
کیفیت بالاتر آب خارج شده از چاههای دارای لولهی مشبک
خروجی یکدست آب
لوله اسپیرال
لوله-اسپیرال
لولهی اسپیرال، از ترکیباتی مانند فولاد، الیاف کربن و پلی اتیلن ساخته شده و دارای کاربردهای زیادی است. لولههای اسپیرال، شکل مارپیچی دارند و در ساخت آنها از ورق فلزی با ضخامتهای مختلف استفاده شده است. در فرآیند تولید این محصول، ورقهای فلزی با عبور از غلتکهایی با درزهای حلزونی، به شکل لوله در میآیند و نقاط اتصال صفحات، به وسیلهی جوشهای زیر پودری دوگانه به یکدیگر متّصل میشوند.
کاربردهای لوله اسپیرال
از مهمترین کاربردهای لولهی اسپیرال میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
انرژی حرارتی
آب و فاضلاب
صنایع شیمیایی
صنعت گرمایشی
صنعت برق
و …
به لولهای از جنس فولاد کربن گفته میشود که از طریق شکل دهی ورق سیاه تولید میشود. این نوع لوله علاوه بر مصارف صنعتی در پروژههای ساختمان سازی هم کاربردهای زیادی دارد. لوله صنعتی ویژگی های زیادی مانند تنوع بالا، جوش پذیری عالی، ضخامت بالا و همچنین قیمت مناسب دارند. فرآیند تولید لوله های صنعتی به این صورت است که در مرحله اول برشکاری انجام میشود و سپس نوار ورق به اندازهی محیط لوله آماده و مهیّا میشود. در مرحلهی دوم، ورق به لولهها تبدیل میشود و درز لوله، جوشکاری میشود.
پس از گذراندن این مرحله، در مرحله بعدی، بُرادهبرداری شده و تقسیمبندی لولهی فولادی به شاخههای مساوی انجام میشود و در پایان، کیفیت محصول، مورد بررسی و بازرسی قرار میگیرد.
کاربردهای لوله صنعتی
عمدهترین کاربردهای لوله صنعتی در موارد زیر است:
انتقال سیالات
پتروشیمی
مناسب برای شرایط آب و هوایی نامناسب
ساخت پلهای فلزی و خرپاها
انتقال نفت و گاز
لوله داربستی
لوله-داربستی
لوله داربستی، یک لولهی فلزی است و فرق بزرگی که با سایر لولههای صنعتی دارد، این است که از این لوله به عنوان انتقال دهنده استفاده نمیشود و بیشتر حکم نگهدارندهی سازه و ساختمان را دارد. این نوع لولهها، انواع مختلفی دارند و در دو نوع بدون درز دار و درزدار تولید میشوند که نوع بدون درز آن، استحکام و مقاومت بیشتری دارد. داربست مثلثی، داربست چکش ستاره، داربست پایه دار و داربست معلق از مهمترین نمونههای این نوع لوله هستند.
از این نوع لوله ها در موارد گوناگونی میتوان استفاده کرد. ایجاد تکیهگاه برای افراد مشغول به کار در ساختمان، کمک به نگهداری و ساخت انواع پروژههای ساختمانی از مهمترین کاربردهای لوله داربستی هستند. در مقالهای جداگانه در مورد لوله داربستی و کاربردهای آن صحبت کردیم. این مطلب به شما کمک میکند که بتوانید این نوع لوله را بهتر بشناسید و در هنگام خرید به نکات مهم در این زمینه توجه کنید.
کاربردهای لوله داربستی
ایجاد تکیهگاه برای افراد مشغول به کار در ساختمان
کمک به نگهداری و ساخت انواع پروژههای ساختمانی و عمرانی مانند پلها
به دو دسته تقسیم میشوند: لولهی مانیسمان (بدون درز) و لولهی درزدار که هر کدام کاربردهای متفاوتی دارند. تولید هر دو تقریباً به روش یکسانی صورت میپذیرد. لولههای درزدار، از ورقهای فولادی ساخته میشوند و پس از تغییر شکل، دو لبهی ورق به صورت طولی به یکدیگر جوش داده میشوند. طی این فرآیند، یک درز طولی در سراسر طول لوله ایجاد میشود که کاملاً مشهود است.
اما در فرآیند تولید مانیسمان، به جای ورق، از شمشهای مخصوص استوانهای استفاده میشود که در این روش، هیچ گونه درز و بریدگی در سراسر لوله وجود ندارد.